Chuyển đổi số tỉnh Ninh Bình

Mục tiêu của Khung kiến trúc số tỉnh Ninh Bình

Xây dựng Khung kiến trúc số tỉnh Ninh Bình phù hợp với hiện trạng triển khai kiến trúc Chính quyền số của tỉnh; phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, theo định hướng phát triển tỉnh Ninh Bình đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; đặc biệt là phát triển đô thị thông minh của tỉnh đến năm 2030; phù hợp với định hướng chuyển đổi số của quốc gia, định hướng đến năm 2030 và phù hợp với Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số. Đồng thời, Khung kiến trúc số là cơ sở đưa ra các quyết định đầu tư, thực thi các nhiệm vụ, giải pháp nhằm triển khai chuyển đổi số kịp thời, chính xác, đồng bộ, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của các cơ quan nhà nước của tỉnh; tăng cường công khai, minh bạch thông tin, cung cấp dịch vụ công tốt hơn cho người dân và doanh nghiệp. Bên cạnh đó, đây còn là nền tảng để thực hiện quá trình chuyển đổi số một cách toàn diện, phục vụ phát triển Chính quyền số, Kinh tế số và Xã hội số trên địa bàn tỉnh.

Trên cơ sở mục tiêu tổng thể đã xác định, Khung kiến trúc số tỉnh Ninh Bình tiếp tục được cụ thể hóa thông qua các mục tiêu chi tiết nhằm bảo đảm tính khả thi và hiệu quả trong quá trình triển khai. Cụ thể, Khung cập nhật bản quy hoạch tổng thể, bức tranh toàn cảnh về triển khai ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT), chuyển đổi số của tỉnh Ninh Bình, trong đó có các thành phần và mối quan hệ giữa các thành phần, gắn liền ứng dụng CNTT với các hoạt động nghiệp vụ.

Trên cơ sở đó, Khung kiến trúc số được xây dựng và hoàn thiện phù hợp với Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số và các văn bản hướng dẫn liên quan. Bên cạnh đó, Khung hướng tới tăng cường khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu, dùng chung các tài nguyên CNTT trong mỗi cơ quan nhà nước và giữa cơ quan nhà nước với các cơ quan, tổ chức khác trên phạm vi toàn quốc; hướng tới tiết kiệm chi phí, thời gian trong hoạt động nội bộ của cơ quan nhà nước, cung cấp hiệu quả các dịch vụ tích hợp cho người dân và doanh nghiệp, lấy người dân và doanh nghiệp là trung tâm. Đồng thời, việc triển khai cũng chú trọng nâng cao mức độ chuẩn hóa, bảo đảm an toàn thông tin mạng, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Khung kiến trúc số tỉnh Ninh Bình còn nhằm mục tiêu bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất, liên thông của các hệ thống thông tin của tỉnh nhằm theo kịp sự phát triển nhanh chóng của các giải pháp công nghệ mới như công nghệ dữ liệu lớn (Big Data); Trí tuệ nhân tạo (AI); ảo hóa, Điện toán đám mây; xu hướng tăng cường tính di động; Internet vạn vật (IoT); Chuỗi khối (Blockchain); Thực tế ảo (VR). Đồng thời, tăng cường khả năng giám sát, đánh giá đầu tư CNTT; hướng tới triển khai các nền tảng, ứng dụng dùng chung đồng bộ, lộ trình phù hợp, hạn chế trùng lặp. Ngoài ra, Khung hướng tới mục tiêu được cập nhật ở mức tổng thể, làm cơ sở để các sở, ban, ngành, các xã, phường, các khu công nghiệp,... có thể tham chiếu khi phát triển, nâng cấp, kết nối và triển khai các hệ thống thông tin tại đơn vị.

Chuyển đổi từ tư duy quản lý hành chính sang quản trị phát triển

Một trong những nội dung quan trọng của Khung kiến trúc số tỉnh Ninh Bình là tuân thủ hệ thống 07 nguyên tắc cốt lõi nhằm định hướng toàn bộ quá trình triển khai chuyển đổi số. Những nguyên tắc này thể hiện sự chuyển dịch từ tư duy quản lý hành chính truyền thống sang phương thức quản trị phát triển dựa trên công nghệ và dữ liệu.

Trước hết, quản trị phải dựa trên kết quả cụ thể. Các quyết định không chỉ được đánh giá bằng quy trình thực hiện mà phải được đo lường bằng những chỉ số thực chất như mức độ hài lòng của người dân, thời gian xử lý công việc và chi phí tuân thủ của doanh nghiệp và xã hội.

Cùng với đó, công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành được thực hiện dựa trên dữ liệu thời gian thực. Thay vì phụ thuộc vào các văn bản giấy truyền thống, các quyết định quản lý sẽ được đưa ra trên cơ sở dữ liệu trực quan, tin cậy và được cập nhật liên tục. Dữ liệu phải được xác định là tài sản chiến lược, giữ vị trí trung tâm trong mọi quy trình nghiệp vụ và là nền tảng cho mọi quyết sách.

Khung kiến trúc số cũng định hướng vận hành thông minh và tự động hóa trên cơ sở ưu tiên ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI First). Việc tích hợp các công nghệ trí tuệ nhân tạo và tự động hóa vào các quy trình nghiệp vụ sẽ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy hành chính, đồng thời giảm bớt khối lượng công việc thủ công cho cán bộ, công chức, viên chức.

Bên cạnh đó, việc phân cấp, phân quyền được thực hiện mạnh mẽ trên nền tảng số. Các nền tảng công nghệ sẽ tạo điều kiện để các địa phương chủ động hơn trong quản lý, điều hành, đồng thời bảo đảm tính thống nhất trong toàn hệ thống.

Một nguyên tắc quan trọng khác là lấy người dùng làm trung tâm với hệ sinh thái dịch vụ hợp nhất. Các dịch vụ số được thiết kế theo hướng thuận tiện, dễ tiếp cận, hạn chế tình trạng phân mảnh trong cung cấp dịch vụ công. Người dân và doanh nghiệp có thể tiếp cận nhiều dịch vụ trên cùng một hệ sinh thái số thông qua các nền tảng trực tuyến.

Song song với đó, Khung kiến trúc số đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm an toàn, an ninh mạng trong toàn bộ quá trình thiết kế, xây dựng, vận hành và nâng cấp hệ thống. An toàn thông tin được coi là yếu tố tiên quyết để bảo đảm sự ổn định và tin cậy của các nền tảng số.

Việc thúc đẩy dữ liệu mở, nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và đổi mới sáng tạo cũng là một nguyên tắc quan trọng. Các dữ liệu không thuộc phạm vi bí mật nhà nước, dữ liệu cá nhân nhạy cảm và dữ liệu có yêu cầu bảo mật theo quy định của pháp luật phải được công khai, chia sẻ dưới dạng dữ liệu mở để phục vụ cộng đồng, doanh nghiệp, tổ chức nghiên cứu và người dân, qua đó góp phần nâng cao tính minh bạch trong quản lý nhà nước và tạo điều kiện cho các hoạt động đổi mới sáng tạo.

Mô hình kiến trúc tổng thể Khung kiến trúc số tỉnh Ninh Bình

Để hiện thực hóa các mục tiêu đã đề ra, Khung kiến trúc số tỉnh Ninh Bình xây dựng một mô hình kiến trúc tổng thể gồm nhiều lớp liên kết chặt chẽ. Trước hết là lớp hạ tầng số và an ninh mạng dùng chung. Tiếp đó là lớp dữ liệu và nền tảng lõi, được xem là “trái tim” của toàn bộ hệ thống. Trong lớp kiến trúc này, nền tảng tích hợp và chia sẻ dữ liệu (LGSP) cấp tỉnh cùng với kho dữ liệu dùng chung đóng vai trò trung tâm trong việc kết nối và chia sẻ thông tin giữa các cơ quan, đơn vị. Dữ liệu được quản lý theo nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”, nhằm bảo đảm chất lượng và khả năng khai thác hiệu quả.

Sơ đồ tổng thể Khung kiến trúc số tỉnh Ninh Bình

Ở lớp ứng dụng và nghiệp vụ, nhiều nền tảng số được triển khai nhằm phục vụ cả hoạt động quản lý nhà nước và phát triển kinh tế - xã hội. Trong đó có hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính cấp tỉnh, phần mềm quản lý chuyên ngành của các Sở, trung tâm giám sát, điều hành thông minh (IOC), nền tảng AI cấp tỉnh, bản đồ số nông nghiệp, giải pháp chuyển đổi số du lịch, hệ thống chiếu sáng thông minh,…. Các nền tảng này không chỉ hỗ trợ công tác quản lý mà còn góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Lớp kênh tương tác và đo lường hiệu quả đóng vai trò kết nối trực tiếp giữa chính quyền với người dân, doanh nghiệp và cán bộ, công chức. Người dân và doanh nghiệp có thể tiếp cận dịch vụ thông qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia và ứng dụng VNeID. Trong khi đó, đội ngũ cán bộ, công chức sẽ sử dụng “Bàn làm việc số” (Digital Workplace) nhằm thay thế dần mô hình văn phòng truyền thống, nâng cao hiệu quả xử lý công việc trên môi trường số.

Cùng với đó là lớp người sử dụng bao gồm người dân, doanh nghiệp hoặc cán bộ, công chức, viên chức, các cơ quan tương tác với dịch vụ được cung cấp bởi cơ quan nhà nước. Cuối cùng là lớp quản lý, chỉ đạo, chính sách bao gồm công tác chỉ đạo, tổ chức, xây dựng các chính sách, các chuẩn, hướng dẫn, đào tạo, truyền thông để triển khai Sơ đồ tổng quát Khung kiến trúc chính quyền số của tỉnh. Cùng với đó là lớp người sử dụng bao gồm người dân, doanh nghiệp hoặc cán bộ, công chức, viên chức, các cơ quan tương tác với dịch vụ được cung cấp bởi cơ quan nhà nước. Cuối cùng là lớp quản lý, chỉ đạo, chính sách bao gồm công tác chỉ đạo, tổ chức, xây dựng các chính sách, các chuẩn, hướng dẫn, đào tạo, truyền thông để triển khai Sơ đồ tổng quát Khung kiến trúc chính quyền số của tỉnh. Các lớp kiến trúc được thiết kế liên kết chặt chẽ, hình thành nên một khung kiến trúc số thống nhất của tỉnh Ninh Bình, bảo đảm hệ thống vận hành đồng bộ, thông suốt và hiệu quả.

Huy động nguồn lực để triển khai hiệu quả

Về nguồn nhân lực, tỉnh tập trung hình thành đội ngũ cán bộ chuyên trách phục vụ xây dựng chính quyền số tại các sở, ban, ngành và các xã, phường, bảo đảm mỗi cơ quan, đơn vị có cán bộ lãnh đạo phụ trách công nghệ thông tin và tối thiểu một cán bộ chuyên trách CNTT để tổ chức triển khai, vận hành, khai thác hiệu quả các hệ thống thông tin. Đồng thời, tỉnh chú trọng xây dựng cơ chế, chính sách đào tạo, thu hút và đãi ngộ phù hợp nhằm phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ thông tin và an toàn thông tin.

Bên cạnh đó, các hình thức liên kết đào tạo được đẩy mạnh nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, trong đó ưu tiên đào tạo chuyên sâu về kỹ năng ứng dụng, sử dụng và khai thác hiệu quả các hệ thống CNTT. Công tác đào tạo, bồi dưỡng được triển khai thường xuyên, có kế hoạch cụ thể nhằm trang bị kiến thức và kỹ năng về công nghệ thông tin, an toàn, an ninh thông tin cho cán bộ, công chức toàn tỉnh, đồng thời tổ chức tập huấn cho cán bộ mới tuyển dụng để nhanh chóng làm chủ các hệ thống thông tin tích hợp.

Song song với đó, tỉnh triển khai các chương trình đào tạo về quản lý đầu tư, mua sắm, quản lý chương trình, dự án và kế hoạch thuê dịch vụ CNTT cho cán bộ phụ trách, cũng như tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu theo từng chuyên đề nhằm nâng cao năng lực tham mưu trong ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin. Đối với đội ngũ lãnh đạo công nghệ thông tin (CIO), các chương trình đào tạo được thiết kế nhằm nâng cao năng lực quản lý, chỉ đạo, kỹ năng nhận diện và đánh giá công nghệ mới, cũng như năng lực triển khai dự án đúng tiến độ, hiệu quả về chi phí và rủi ro. Đồng thời, tỉnh cũng tăng cường xã hội hóa công tác phổ cập tin học, góp phần nâng cao năng lực số cho toàn xã hội.

Để tổ chức, triển khai thành công Khung kiến trúc số tỉnh Ninh Bình, cơ chế, chính sách được xác định là giải pháp quan trọng, bảo đảm Khung kiến trúc được triển khai thực chất, không chỉ dừng lại ở định hướng. Theo đó, tỉnh thực hiện rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung và xây dựng mới các cơ chế, chính sách, quy định, hướng dẫn và văn bản quy phạm pháp luật của tỉnh nhằm thúc đẩy chuyển đổi số và khuyến khích đổi mới sáng tạo.

Đồng thời, Khung kiến trúc số được duy trì, cập nhật theo các văn bản hướng dẫn của Bộ Khoa học và Công nghệ, bảo đảm tính phù hợp với định hướng chung. Tỉnh cũng xây dựng các chính sách về cơ sở dữ liệu, bao gồm định hướng chuẩn hóa, tích hợp dữ liệu; xây dựng danh mục dữ liệu, danh mục cơ sở dữ liệu; quy chế khai thác, sử dụng, kết nối và chia sẻ dữ liệu; cùng kế hoạch mở dữ liệu phù hợp. Các quy chế về quản lý, vận hành và duy trì hạ tầng số, nền tảng số, hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu dùng chung cũng được cập nhật, hoàn thiện nhằm bảo đảm tính đồng bộ, an toàn thông tin và khả năng chia sẻ dữ liệu trong toàn tỉnh.

Bên cạnh đó, các quy định, quy chế và chính sách về an toàn thông tin mạng trong hoạt động của các cơ quan nhà nước tiếp tục được rà soát, bổ sung và hoàn thiện, tăng cường các biện pháp quản lý thông tin trên môi trường mạng theo quy định hiện hành. Đồng thời, đề cao vai trò của người đứng đầu cơ quan, địa phương trong việc cam kết đổi mới, tạo điều kiện cho việc thử nghiệm và ứng dụng các giải pháp, công nghệ mới phù hợp định hướng phát triển, góp phần nâng cao hiệu quả triển khai chuyển đổi số của tỉnh.

Về nguồn lực tài chính thực hiện triển khai Khung kiến trúc số tỉnh và các hạng mục đầu tư nêu trong Khung kiến trúc số tỉnh được dự kiến huy động từ nhiều nguồn gồm: nguồn ngân sách nhà nước; hợp tác công tư và xã hội hóa; thuê dịch vụ công nghệ thông tin cung cấp từ doanh nghiệp có năng lực.

Công tác bảo đảm an toàn thông tin mạng được triển khai theo mô hình “4 lớp”, gồm lực lượng tại chỗ, giám sát chuyên nghiệp, kiểm tra độc lập và kết nối quốc gia. Song song với đó là việc vận hành Trung tâm điều hành an toàn, an ninh mạng (SOC), giúp nâng cao năng lực giám sát và bảo vệ hệ thống thông tin của tỉnh.

Khung kiến trúc số tỉnh Ninh Bình áp dụng cho các cơ quan nhà nước trên địa bàn tỉnh theo quy định tại Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15 ngày 16/6/2025 và Nghị định 150/2025/NĐ-CP quy định tổ chức các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và Ủy ban nhân dân xã, phường, đặc khu thuộc tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương. Các tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc tư vấn, triển khai ứng dụng CNTT trong các hoạt động của tỉnh. Các cơ quan, tổ chức khác có liên quan có thể sử dụng để tham khảo. Các Bộ, ngành, địa phương khác tham khảo Khung kiến trúc số tỉnh Ninh Bình để làm cơ sở khai thác, kết nối, chia sẻ dữ liệu với tỉnh nếu cần thiết./.

Minh Phương