Chuyển đổi số tỉnh Ninh Bình

Thông báo khẳng định, trong bối cảnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng, công nghiệp bán dẫn ngày càng giữ vai trò chiến lược trong chuỗi giá trị toàn cầu. Năm 2025, Quốc hội đã thông qua 13 luật liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến phát triển ngành công nghiệp bán dẫn, nổi bật là Luật Công nghiệp công nghệ số; đồng thời, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược, trong đó có công nghiệp bán dẫn.

Đến nay, Việt Nam đã tham gia vào hầu hết các công đoạn của chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu, thu hút hơn 50 doanh nghiệp thiết kế chip với khoảng 7.000 kỹ sư, cùng nhiều dự án lớn về đóng gói, kiểm thử. Tổng vốn đầu tư nước ngoài (FDI) trong lĩnh vực bán dẫn đạt trên 14,2 tỷ USD với 241 dự án. Về nguồn nhân lực, cả nước có hơn 166 trường đại học đào tạo các ngành công nghệ kỹ thuật liên quan đến bán dẫn, mỗi năm thu hút khoảng 134.000 sinh viên đầu vào khối ngành kỹ thuật. Đặc biệt, việc khởi công xây dựng nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao đầu tiên tại Việt Nam vào ngày 16/01/2026 là dấu mốc quan trọng, thể hiện quyết tâm từng bước làm chủ công nghệ và nâng cao năng lực tham gia chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu.

Ban Chỉ đạo ghi nhận và biểu dương các bộ, ngành, địa phương, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp đã có nhiều nỗ lực trong việc hình thành hệ sinh thái bán dẫn, từng bước đưa Việt Nam trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu. Tuy nhiên, ngành công nghiệp bán dẫn vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức như: hệ sinh thái trong nước chưa phát triển đồng bộ; nguồn nhân lực chất lượng cao còn thiếu; yêu cầu về vốn đầu tư và hạ tầng kỹ thuật rất lớn; hợp tác quốc tế trong chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân lực cần tiếp tục được mở rộng.

Với phương châm hành động năm 2026: “Quyết liệt triển khai - Phối hợp đồng bộ - Tập trung trọng điểm - Tạo kết quả thực chất”, Ban Chỉ đạo yêu cầu các bộ, ngành, địa phương và cơ quan, đơn vị liên quan tập trung triển khai các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm sau:

Bộ Khoa học và Công nghệ tiếp tục phát huy vai trò là cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo; chủ trì điều phối, theo dõi, đôn đốc việc triển khai các nhiệm vụ của Ban Chỉ đạo; tập trung thúc đẩy nghiên cứu, phát triển công nghệ lõi, đồng thời tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp, viện nghiên cứu, cơ sở đào tạo và các đối tác quốc tế.

Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan rà soát toàn bộ hệ thống phòng thí nghiệm của các cơ sở đào tạo (không bao gồm 04 phòng thí nghiệm dùng chung cấp quốc gia và 19 phòng thí nghiệm cấp cơ sở) nhằm tổng hợp nhu cầu vốn, xác định các khó khăn, vướng mắc trong quá trình hình thành và nâng cấp các phòng thí nghiệm; trên cơ sở đó đề xuất chương trình hỗ trợ phù hợp, đồng thời gửi Bộ Tài chính để đăng ký bố trí nguồn vốn trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026–2030 và các nguồn vốn cấp bách khác theo quy định của pháp luật.

Đồng thời, Bộ xây dựng tài liệu về phòng thí nghiệm mẫu làm cơ sở cho việc triển khai, nhân rộng các mô hình phòng thí nghiệm; nghiên cứu, đề xuất cơ chế sử dụng chung giữa các phòng thí nghiệm và cơ chế hỗ trợ chi phí hoạt động trong những năm đầu khi đi vào vận hành, không phân biệt khu vực công và khu vực tư, bảo đảm tuân thủ quy định của pháp luật.

Bên cạnh đó, Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan nghiên cứu xây dựng Danh mục chip chuyên dụng trong một số ngành, lĩnh vực mà Nhà nước sẽ đặt hàng, như chip cho camera ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), chip cho thiết bị bay không người lái (UAV), chip cho thiết bị 6G, chip bảo mật, chip Internet vạn vật (IoT) của Việt Nam; báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong Quý II năm 2026.

Ngoài ra, Bộ chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính và các bộ, cơ quan liên quan nghiên cứu xây dựng bộ chỉ số đo lường sự phát triển ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam, hoàn thành trong Quý II năm 2026; đồng thời chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính, Bộ Giáo dục và Đào tạo, các bộ, ngành, địa phương và cơ quan liên quan khẩn trương hoàn thiện, trình ban hành Kế hoạch hoạt động năm 2026 của Ban Chỉ đạo trước ngày 31 tháng 3 năm 2026.

Bộ Tài chính có trách nhiệm triển khai hiệu quả các cơ chế, chính sách ưu đãi về thuế, tài chính và đầu tư đối với lĩnh vực bán dẫn; phối hợp với các bộ, ngành liên quan bố trí và huy động hiệu quả các nguồn lực phục vụ phát triển hạ tầng nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và đào tạo nguồn nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn.

Bộ Tài chính đẩy mạnh thu hút đầu tư có chọn lọc, ưu tiên các dự án công nghệ cao, đặc biệt chú trọng thu hút các tập đoàn lớn trên thế giới đầu tư tại Việt Nam; phát huy hiệu quả hoạt động của Mạng lưới Đổi mới sáng tạo và chuyên gia Việt Nam nhằm phục vụ các hoạt động nghiên cứu - phát triển và đào tạo nhân lực.

Đồng thời, Bộ thúc đẩy phát triển Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia trở thành hạt nhân của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực bán dẫn, có vai trò điều phối, kết nối đầu tư, thu hút các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới đặt trung tâm nghiên cứu - phát triển (R&D) tại Việt Nam; hỗ trợ doanh nghiệp trong nước trong hoạt động ươm tạo, phát triển và thương mại hóa công nghệ.

Bộ Tài chính tiếp tục phát huy vai trò cơ quan đầu mối điều phối, theo dõi, đánh giá quá trình triển khai Chương trình phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn đến năm 2030, định hướng đến năm 2050, định kỳ hằng năm báo cáo Ban Chỉ đạo; đồng thời nghiên cứu, đề xuất cơ chế không bắt buộc phải trích khấu hao hoặc cho phép tạm dừng trích khấu hao đối với các phòng thí nghiệm bán dẫn và tài sản công dùng chung phục vụ đổi mới sáng tạo và ngành công nghiệp bán dẫn khi tính vào giá dịch vụ sự nghiệp công.

Bộ Ngoại giao tiếp tục thúc đẩy hợp tác quốc tế trong lĩnh vực bán dẫn; chủ động tranh thủ các nguồn lực về công nghệ, đào tạo và đầu tư; tăng cường kết nối với các tập đoàn công nghệ, các tổ chức nghiên cứu và chuyên gia quốc tế; thúc đẩy việc cung cấp, giới thiệu các chương trình học bổng và khóa đào tạo hỗ trợ của các quốc gia và doanh nghiệp nước ngoài.

Đồng thời, Bộ Ngoại giao đẩy mạnh công tác truyền thông đối ngoại, quảng bá hình ảnh Việt Nam là điểm đến hấp dẫn đối với các dự án công nghệ cao, góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị công nghiệp bán dẫn toàn cầu.

Bộ Giáo dục và Đào tạo tập trung phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành công nghiệp bán dẫn; tiếp tục hoàn thiện các chương trình đào tạo vi mạch bán dẫn; đẩy mạnh mô hình liên kết giữa Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp nhằm nâng cao chất lượng đào tạo và gắn kết đào tạo với nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động.

Bộ khẩn trương hoàn thành việc phê duyệt chủ trương đầu tư các phòng thí nghiệm bán dẫn thuộc phạm vi quản lý của Bộ theo quy định của pháp luật, hoàn thành trong tháng 5 năm 2026; đồng thời nghiên cứu xây dựng chương trình đào tạo nhân lực bán dẫn của Việt Nam tại nước ngoài, trong đó có cơ chế cung cấp học bổng nhằm khuyến khích đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

Bên cạnh đó, Bộ đẩy mạnh triển khai các chương trình đào tạo lại và đào tạo nâng cao nhằm nhanh chóng mở rộng lực lượng kỹ sư và chuyên gia trong lĩnh vực bán dẫn, đáp ứng yêu cầu phát triển ngành trong giai đoạn tới.

Bộ Công Thương nghiên cứu, hoàn thiện các chính sách hỗ trợ phát triển công nghiệp điện tử và công nghiệp bán dẫn; bảo đảm các điều kiện về năng lượng và hạ tầng kỹ thuật phục vụ sản xuất công nghệ cao; ưu tiên phát triển năng lượng sạch và năng lượng tái tạo đáp ứng nhu cầu của ngành công nghiệp bán dẫn.

Đồng thời, Bộ thúc đẩy hợp tác thương mại quốc tế, tạo điều kiện thuận lợi để Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng công nghệ cao toàn cầu.

Các địa phương cần chủ động chuẩn bị đồng bộ các điều kiện về hạ tầng như đất đai, điện, nước, nhân lực, nhà ở và phòng thí nghiệm; cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính; kịp thời tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai dự án.

Đồng thời, các địa phương xây dựng và ban hành các chính sách hỗ trợ phù hợp nhằm thu hút các dự án công nghệ cao, từng bước hình thành và phát triển các trung tâm công nghiệp bán dẫn tại Việt Nam.

Các cơ sở đào tạo, nghiên cứu cần tăng cường hợp tác với doanh nghiệp trong đào tạo và nghiên cứu; phát huy hiệu quả các phòng thí nghiệm và trung tâm nghiên cứu đã được đầu tư; đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế nhằm nâng cao chất lượng đào tạo và năng lực nghiên cứu trong lĩnh vực bán dẫn.

Đối với cộng đồng doanh nghiệp, đề nghị các doanh nghiệp công nghệ trong nước chủ động nâng cao năng lực công nghệ, tăng cường đầu tư cho hoạt động nghiên cứu - phát triển, tích cực tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghiệp bán dẫn.

Đối với các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), tiếp tục khuyến khích mở rộng đầu tư, tăng cường hoạt động nghiên cứu - phát triển tại Việt Nam; đồng thời thúc đẩy liên kết, hợp tác với doanh nghiệp trong nước nhằm cùng phát triển hệ sinh thái công nghiệp bán dẫn bền vững./.

Lê Ngọc Việt

Trung tâm Khoa học công nghệ, Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số