Chuyển đổi số tỉnh Ninh Bình

Trí tuệ nhân tạo là động lực cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo

Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị đã đặt ra một định hướng mang tính đột phá: phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực chủ yếu cho tăng trưởng kinh tế – xã hội. Trong đó, trí tuệ nhân tạo được xác định là một trong những công nghệ chiến lược, cùng với dữ liệu lớn (Big Data), Internet vạn vật (IoT), điện toán đám mây và chuỗi khối.

Theo mục tiêu của Nghị quyết, đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu lọt vào nhóm 50 quốc gia dẫn đầu về năng lực cạnh tranh số, đồng thời nằm trong nhóm 3 nước đứng đầu Đông Nam Á về nghiên cứu và phát triển trí tuệ nhân tạo. Đây không chỉ là mục tiêu về công nghệ mà còn phản ánh sự chuyển dịch mô hình phát triển từ dựa vào lao động giá rẻ sang dựa vào tri thức, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Việc đưa trí tuệ nhân tạo vào vị trí trung tâm của chiến lược phát triển đã mở ra hành lang chính sách thuận lợi, tạo điều kiện để các doanh nghiệp công nghệ, viện nghiên cứu và cơ sở đào tạo đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng và thương mại hóa các sản phẩm trí tuệ nhân tạo.

Một trong những yếu tố then chốt để phát triển AI là dữ liệu. Trong bối cảnh đó, Đề án 06 của Chính phủ về phát triển ứng dụng dữ liệu dân cư, định danh và xác thực điện tử được xem là nền tảng quan trọng cho tiến trình chuyển đổi số quốc gia.

Trí tuệ nhân tạo và những trụ cột then chốt thúc đẩy tiến trình chuyển đổi số toàn diện

Được phê duyệt theo Quyết định số 06/QĐ-TTg ngày 6/1/2022, Đề án 06 hướng tới xây dựng và khai thác hiệu quả cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, phục vụ phát triển chính phủ số, kinh tế số và xã hội số. Thông qua việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các bộ, ngành và địa phương, hệ thống này tạo điều kiện thuận lợi để triển khai các ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong nhiều lĩnh vực như quản lý hành chính công, y tế, giáo dục, giao thông và an sinh xã hội.

Đặc biệt, hệ thống định danh điện tử VNeID đang góp phần nâng cao hiệu quả cung cấp dịch vụ công trực tuyến, đồng thời tạo ra nguồn dữ liệu lớn, có giá trị cao cho việc huấn luyện và phát triển các mô hình trí tuệ nhân tạo.

Trong nền kinh tế số, dữ liệu ngày càng được ví như “tư liệu sản xuất mới”, giữ vai trò quyết định đối với năng lực cạnh tranh của mỗi quốc gia.

Song song với thúc đẩy ứng dụng công nghệ, Việt Nam đang từng bước xây dựng và hoàn thiện khung pháp lý cho trí tuệ nhân tạo, tập trung vào các nội dung như bảo vệ dữ liệu cá nhân, quản trị và chia sẻ dữ liệu, bảo đảm an ninh mạng và xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật cho các hệ thống trí tuệ nhân tạo.

Tinh thần xuyên suốt được nhấn mạnh trong Nghị quyết 57 là thể chế phải đi trước một bước, tạo môi trường thuận lợi cho đổi mới sáng tạo, đồng thời khuyến khích nghiên cứu, ứng dụng và phát triển công nghệ mới.

Nguồn nhân lực chất lượng cao được xác định là yếu tố quyết định thành công của chiến lược phát triển trí tuệ nhân tạo. Nghị quyết 57 nhấn mạnh việc xây dựng cơ chế đặc thù nhằm thu hút và trọng dụng nhân tài, bao gồm chính sách đãi ngộ cạnh tranh, môi trường nghiên cứu thuận lợi và cơ chế hợp tác quốc tế linh hoạt.

Cùng với đó, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tại Việt Nam đang từng bước được hình thành với sự tham gia của các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp công nghệ và các tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo.

Trí tuệ nhân tạo đang được ứng dụng ngày càng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội. Một số ứng dụng tiêu biểu có thể kể đến như:

- Nông nghiệp thông minh (giám sát cây trồng, dự báo thời tiết)

- Quản lý đô thị thông minh (camera giám sát, phân tích giao thông)

- Giám sát môi trường

- Dự báo, cảnh báo thiên tai

- Cung cấp dịch vụ công trực tuyến

Những ứng dụng này không chỉ góp phần nâng cao năng suất lao động, hiệu quả quản lý mà còn hỗ trợ giải quyết các bài toán phát triển bền vững của đất nước. Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng gay gắt, trí tuệ nhân tạo đang trở thành một trong những yếu tố then chốt quyết định năng lực phát triển quốc gia. Với những định hướng chiến lược rõ ràng cùng sự quyết tâm của Chính phủ, doanh nghiệp và cộng đồng khoa học, Việt Nam đang từng bước xây dựng nền tảng vững chắc cho phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Việc tận dụng hiệu quả trí tuệ nhân tạo không chỉ giúp nâng cao năng suất lao động, cải thiện chất lượng quản trị mà còn mở ra cơ hội bứt phá trong phát triển kinh tế số, hướng tới mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao trong những thập niên tới./.         

                                                Nguyễn Ngọc Quý – TT KĐC